Lunae die 13 mensis Aprilis 2026

MUSEUM IMAGINARIUM

De rebus visis et mente fictis chronicon Ansgarii Osloensis

 

De civitate deorum

Anno 1777 pictor et chalcographus insignis Ioannis Baptista Piranesi, itineri se commisit ut Paestum, immo parietinas huius oppidi, quod olim in magna Graecia floruit, recens effosas curiosius inspiceret. Ioannis Baptista Piranesi iam antea vestigia Imperii Romani attente impenseque meditatus erat, qui opusculum sane aureum, cui titulus Prospectus Romae, in lucem ediderat anno 1756, quo in opere inclito, artifex scientia paene divina et graphio suo peritissimo leviterque vesano, antiquitates Romanas tabulis aeneis in saecula saeculorum mandaverat. Nam aedificiorum ac templorum reliquias tam subtiliter et ingeniose incidit, ut chalcographemata illa pulcherrima, quam ruinae vetustissimae, magis somnia viderentur poetarum delirantium. Igitur, non sine delectatione mente fingimus Ioannem Baptistam Piranesi, Paesti, in oppido antiquo Graeculorum, hora matutina, Musis dilectissima, lente ambulantem inter rudera ac lapides, ut templum Neptuni mirificum incredibili diligentia minutatimque lustraret. Dilucide oculis mentis videmus quomodo Ioannis primo templi delineationem lapillo cretaceo et carbonario fecerit non sine non nullis homunculis et canibus, quo eximius aedium sacrarum amplitudo ac splendor effingerentur, deinde pigmentis dilutioribus pinxerit xerochromata transitu colorum cinerii pallentis ac leucophaei, ut simul in caelo nubes tenues et in terra umbrae postmeridianae iam longiores suaviter perciperentur. Admirationem vero maximam nobis suscitat ratio, qua tam delicate in summis templi columnis arbusculas et plantas, quas venti ludibundi iocose seminarant, delineaverit. Neque ignoramus Ioannem Baptistam Piranesi tunc temporis, morbo implicatum ignoto, graviter aegrotare, qui has tabulas ac delineationes, paene in articulo mortis, iam fere labante mente, artificio summo confecit. Itaque, in his imaginibus non modo Romanam Graecamque claritudinem admiramur, sed etiam animulam iam vagantem confuseque delirantem in ipso profectionis momento. Romam enim reversus, postquam seriem chalceographiarum prospectuum Paesti vel Posidoniae in lucem ediderat, Ioannis Baptista Piranesi, die nono mensis Novembri, anno 1778, secundis avibus, ut speramus, e vita discessit.

Quid igitur nobis in his imaginibus animi alienationem suavissimam sensuumque delectationem iucundam tam acute concitat, ut subito vitae cottidianae rerumque humanarum hilariter obliviscamur? Ioannis Baptista Piranesi in operibus suis mirandis non tantum antiquitates Romanas atque moles architectonicas pompasque insanas praeteriti temporis scienter explanavit atque curiose descripsit, sed imprimis memoriam, immo imaginationes amplitudinis ac dignitatis antiquae erudite pariter et dementer coluit. Eadem enim ratione ruinae conspiciuntur imperii, qua per quietem nocturnum et in somniis multa mirabilia, tum loculenta, tum horrenda, socordes aeque ac perspicaces obiter et velut per caliginem perspicimus; quae elucubrationes sopitae non imaginem mundi, vel rerum naturae descriptionem somniatoribus praebent longe lateque divagantibus, vero rerum possibilium et impossibilium fictionem.   

Etenim obscure Ioannis Baptista intellexit, nec orbem terrarum unum, nec caelum unum, nec Deum unum esse, quippe qui plurifriam nec levibus de causis, intempesta nocte sensuque cordis intimo sensisset, quemadmodum animus noctanter iter per universitatum pluralitatem perpetuo ac identidem iterandum dirigeret. Proinde civitas somniata menteque exquisite ficta nobis petenda est, ut tandem aliquando monogamiam, taedium vitae, satietatem dei unici nimimumque morosi fugiamus. Ceterum, quoad sciam, Roma forsitan numquam fuerit. 

Scripsit Ansgarius Osloensis

Vanitas vanitatum
De artificio comico
De Rhinocerotibus
De rusticatione imaginaria
De luna imaginaria
Dominula porcaria
De sartoribus et bestiis
De tempestatibus
De naturae theatro 
De insulis et nubibus
De malis citreis, aurantiis rosaque
De leonibus et somniis
De homine bulla
Et Deus homo factus est
AD FENESTRAM
De phantasmate pulicis 
Ad speculum 
De effractione carceris 
De ubertate Dei 
De vi martyrii 
De rebus occultis 
De voluptatibus perfusoriis 
De miris et miraculis pingendis 
De invisibilitate
De iungala Parisina
De triangulis
De simulacris
DE ARCHANGELO MEDIOLANENSI
De quadam insula longinqua
Sanctus Thomas hispaliensis