De rebus visis et mente fictis chronicon Ansgarii Osloensis
Dominula porcaria
Quem ad finem spectant artes liberales, quibus non sine assiduis laboribus atque creberrimis vigiliis adulescentes erudiuntur, quas nisi omnium doctrinarum disciplinis imbutus, nullus egregie ac scienter excercet umquam artifex? Ad maiorem Dei gloriam? An potius ut homunciones miserrimi, citra modum laudis avidi, qui per multos annos sub tegulis multum sibi oneris in disciplinis operosis discendis imposuerunt, famam ingenii scientiaeque admirabilis quaeritent? An ut homunculi loco obscuro tenuique fortuna nati atque famelici auri, facetis fabricis et doctis dolis, multum pecuniae sibi serviliter corrogent? An ut assentatores impudentes divitumque arrosores, blanda assentatione utentes auribus potentium inserviant, ut palpatores sordidi nummatissimis opibusque affluentibus ac superbia tumescentibus sensus voluptarios inverecunde atque crassiore Minerva titillent?
Gravissime de artificibus artibusque elegantioribus opinatus est Felix Rops, pictor Belga (1833-1898), non omnino ignotus, qui in delineatione pigmento aquato colorata, vel xerochromate, cui titulus Pornokratès, ou la dame au cochon, sententiam suam allegorice ac facete exposuit. Nullus autem poeticus impetus, neque instinctus divinus, ad hanc imaginem conficiendam Felicem movit, verum animi hilaritas ac festivitas saevior, utpote qui acetum in pectore haberet, necnon lectio operis cuiusdam, quod Petrus Iosephus Proudhon, fautor partium sinistrarum feminarumque cavillator, temere scripserat, id est De Pornocratia et de mulieribus hodiernis, in quo inter alia locutus est de pontificatu saeculi decimi. Tunc enim temporis, Romae, meretrices, ut aiunt, tantum pollebant ut nisi ex voluntate earum comitia pontificia rarenter ad finem ducerentur.
Utut res se habet, Felix Rops, penicilli ductu subtiliore tenuique atque coloribus suavioribus utens, in hac pictura potentiam ac dominationem femellarum venalium de caelestibus ac superioribus ad res mundanas transtulit. Conspicitur enim, tamquam in pariete picta, sicut fit in ecclesiis ac palatiis, mulier quaedam denudata, procul dubio meretrix, quippe quae petaso holoserico plumato ornata, cruraliabus atque chirothecis coloris nigri se induerit, more comitum mercenariarum saeculi undevicesimi. Ceterum, muliercula illa, quae pudorem in propatulo habet, porcam pinguem, magnificam, imperiosam, nodo gracili, fortasse ex gossypio confecto, insolenter ducit, ne nos, homunciones aeatis serioris ac bene moratos virtutumque cultores, argumentum huius imaginis captiosum atque ambiguum fugiat. Nemo enim ignorat, quemadmodum scrofa figurative significet concupiscentiam sensitivam atque libidinum orexim. Quis vero nescit, quomodo apud Graecos, pudenda muliebria, incertum propter colorem saporemque an substantiam mollem, interdum iocose, immo libidinose dicantur χοῖρος, porculus? Videmus quoque tres putillos alatos, qui ingemescentes ac plorantes, cum spectare nimiam lasiciviam ac petulantiam huius Musae modernae non sustineant, vultum avertunt miserabiliter. Et in parte inferiore imaginis, in quodam phrygio, ut ita dicam, conspiciuntur artium liberalium figurae, videlicet sculpturae, musices, poetices, artis pictoriae. Quos quidem homunculos, nam illi etiam sub forma putillorum effinguntur, animi aegitudo ac tristitia fatigat atque opprimit, ut instrumentis artium neglectis, cogitationem in meditationibus maestis defixisse videantur. Denique, quod fere e memoria mihi exciderat, fortasse etiam nobis attentius meditandum est, qua de causa haec meretrix allegorica ac multiformis pannum oculos obligantem gerat, ut diva Fortuna vel Cupido, qui caeci divitias possesionesque voluptarias mortalibus distribuere soleant. Igitur, fortasse non prorsus erravit Felix Rops, neque omnino insipienter fecit, qui libidinem veneream, qui cupiditatem carnalem flagrantemque, pro technis rhetoricae et praeceptis philosophorum, in omnes artes liberales elegantesque, partim serio partim per risum, voluit imponere. Nonne litterae politiores iacent neclectae, nonne artium studia languescunt, nonne omnibus in locis turpiter scatent propudiosae imagines atque hinnientium dulcedines?
Scripsit Ansgarius Osloensis
Vanitas vanitatum
De civitate deorum
De artificio comico
De Rhinocerotibus
De rusticatione imaginaria
De luna imaginaria
De sartoribus et bestiis
De tempestatibus
De naturae theatro
De insulis et nubibus
De malis citreis, aurantiis rosaque
De leonibus et somniis
De homine bulla
Et Deus homo factus est
AD FENESTRAM
De phantasmate pulicis
Ad speculum
De effractione carceris
De ubertate Dei
De vi martyrii
De rebus occultis
De voluptatibus perfusoriis
De miris et miraculis pingendis
De invisibilitate
De iungala Parisina
De triangulis
De simulacris
DE ARCHANGELO MEDIOLANENSI
De quadam insula longinqua
Sanctus Thomas hispaliensis