Bibliotheca Alexandri Molis.
PAX IN MODO AERONAVALI
Ab Alexandro Molis scriptum.
NAVIS PHANTASMA ET OSSA DOMUM RELATA
La Salle per Lacus Magnos imperium quaerebat; Marquette iisdem aquis animarum causa vehebatur. Post saecula, illius navis celeberrima mysterio etiamnum tegitur; huius autem ossa domum relata sunt.
Figura 1. Navis phantasma. Imago ficta, qua navis velifera saeculi septimi decimi per Lacus Magnos vecta repraesentatur; non est navis Le Griffon restituta.
Alicubi sub frigidis superiorum Lacuum Magnorum aquis navis iacet, quae inde ab anno 1679 desideratur. Stephanus Libert censet naufragium a grege suo repertum fortasse esse Le Griffon; quae tamen agnitio, quamvis animos sollicitet, nondum probata est. Monumenta naufragiorum Viscosinensia rem apertius declarant: cum per tria saecula multa inventa esse nuntiata sint, nihil adhuc satis testimonii praebitum est, quo constet naufragium revera navem La Salle esse.[1]
Haec ipsa incertitudo facit ut Le Griffon imaginationem etiamnum sollicitet. Navis, pellibus onusta quibus inter alia creditoribus La Salle satisfieret, die 18 Septembris anno 1679 e regione hodierni Sinus Viridis, in civitate Viscosinensi, solvit. Quo destinata erat numquam pervenit; exeunte autem Novembri perdita habebatur.[2]
De Freto Transito
Res mirabilior fit, si oculos ad orientem, ad Sanctum Ignatium, convertimus. Iacobus Marquette anno 1671 missionem Societatis Iesu instituit, quae postea eo translata est ubi Sanctus Ignatius in Michigania exstitit. Ministerium autem ab eo illic gestum Servitium Civitatum Foederatarum Hortorum Nationalium in ampliore explorationis et colonizationis Gallicae contextu collocat. Marquette linguas indigenarum didicit atque, una cum Ludovico Jolliet, partem vallis Mississippianae exploravit ac in tabulas rettulit.[3]
Allicit quidem facilis illa diurnariorum oppositio: navis scaphae, mercator explorator missionario, ambitio pietati opponuntur. At res simplicior fingitur quam fuit. Neque enim Marquette extra fines expansionis colonialis stabat: Servitium Hortorum Nationalium opus eius missionarium atque exploratorium diserte in Nova Francia collocat, inter aemula Europaeorum consilia explorandi ac vincendi.[4]
Nihilo minus, haud obscure diversae erant vocationes quas duo viri secuti sunt. Marquette enim Societatem Iesu ingressus missionarius operam dedit; La Salle autem, institutione Iesuitica relicta, dominus feudalis et pellium mercator factus est. Hic Lacus Magnos et Mississippium exploravit atque anno 1682 omnem regionem fluminis Mississippii Franciae vindicavit, Ludovicianam appellans.[5]
De Duabus Viis per Eundem Orbem
Vita Marquette paene crudeliter in pauca contrahitur. Anno 1637 natus, anno 1666 Quebecum venit, apud missiones Lacuum Magnorum laboravit, atque anno 1675, septem et triginta annos natus, mortuus est. Linguarum indigenarum scientia ministerio eius missionario necessaria erat. Iter autem, quod anno 1673 cum Jolliet suscepit, ad Mississippium pervenit atque ad meridiem processit, priusquam comites reverterentur.[6]
Longior asperiorque fuit vita La Salle. Anno 1643 natus, anno 1666 in Canadam venit; statione deinde pellium commercio destinata exculta, regiones occidentales explorare contendit. Anno 1682 per Mississippium ad sinum navigavit regionemque Ludovico XIV vindicavit. Ultima tamen expeditio, anno 1684 suscepta ut colonia prope ostium Mississippii conderetur, non ibi, sed in ora Texana finem cepit; ipse autem die 19 Martii anno 1687 a suis interfectus est.[7]
Non eo discernuntur, quod alter nulla historiae labe affectus discesserit, alter omnia imperii vitia repraesentaverit. Uterque enim per patrias indigenarum terras ut Franciae saeculi septimi decimi minister iter fecit. Acrius illud discrimen est, quid quisque aedificare conatus sit quidque eis superfuerit. Consilium La Salle navibus, castellis, mercibus, imperii vindicationibus atque commercio nitebatur; narratio autem de Marquette nobis tradita insolito modo cum missionibus, linguis, itineribus communitatibusque coniungitur, quae corpus eius post mortem memoria tenuerunt.
De Ossibus Quae Peregrinata Sunt
Marquette anno 1675 mortuus est, dum ad missionem suam Sancti Ignatii redibat. Biennio post, sectatores reliquias eius effoderunt atque ad Sanctum Ignatium rettulerunt; ibi in cista betulina conditae sub sacello sepultae sunt.[8]
Iam hic finis animos vehementer commoveret; neque tamen ultimus fuit. Die 18 Iunii anno 2022 ossa Marquette in pristino Sancti Ignatii sepulcro iterum humata sunt. Relatio Instituti Arboris Cedrinae caerimoniam commemorat, quam duces spirituales Americanorum indigenarum, praesente quodam Iesuita, in atrio Musei Culturae Ojibwae peregerunt.[9]
1675
Marquette moritur ac primum prope Lacum Michiganum sepelitur.1677
Reliquiae ad Sanctum Ignatium reportantur ibique iterum humantur.1877
Sepulcrum historicum denuo reperitur.2022
Reliquiae servatae in pristino sepulcro Sancti Ignatii iterum humantur.Figura 2. Longus Marquette reditus ad Sanctum Ignatium. Tempora fontibus historicis citatis confirmantur.[10]
De Altera Nave La Salle
Si Le Griffon mysterium est, La Belle testimonium est. Haec, cum La Salle calamitosum inceptum Texanum persequeretur, anno 1686 in Sinu Matagorda demersa est. Commissio Historica Texana annis 1996 et 1997 naufragium intra saeptum ad aquam excludendam structum effodit. Effossione carina, tormenta aenea atque ingens rerum colonialium copia reperta sunt; Commissio fere vicies centena milia artificiorum eo complexu contineri tradit. Carina conservata nunc in Museo Bullock Historiae Civitatis Texanae collocata est.[11]
Hic discrimen quasi corpus induit. Magnum La Salle consilium cecidit; navis tamen, ad illud sustinendum aedificata, velut capsula archaeologica tempus inclusit. Limus enim Sinus Matagorda lignum, arma mercesque diu post deletam ipsam coloniam servavit.[12]
De Iis Quae Permanent
Facile quidem ex duabus mortibus sententia moralis extorqueri posset: La Salle, imperii conditor, a suis interfectus est; Marquette, missionarius, memoria retentus domumque relatus. At historia talem concinnitatem recusat. Orbis enim colonialis, in quo uterque agebat, Europaeorum expansione in terras iam ab indigenis habitatas cognitasque constitutus est. Neque ossa servata virtutem magis probant quam naufragium vitium.
Quae tamen post mortem his duobus viris acciderunt, aliquid modestius atque iucundius admonent: non idem est rerum materialium ambitio atque permanentia. Le Griffon, ad commercium per maria interiora vehendum aedificata, anno 1679 e memoria historica elapsa est atque omnibus inde asseverationibus, quibus inventa esse confidenter dicebatur, restitit. Ex La Belle autem, altera nave consilio coloniali La Salle inserviente, naufragium tantum superfuit, donec archaeologia fragmenta eius rursus intellegibilia fecit.[13]
Marquette reliquiae, contra, hominum custodia permanserunt: translatae, sepultae, memoria retentae, servatae sunt atque anno 2022 apud Sanctum Ignatium iterum humatae. Quae narratio non ad Marquette tantum pertinet, sed etiam ad generationes hominum quae reliquias eius alicuius momenti esse iudicaverunt.[14]
Redeamus igitur ad obscuras aquas unde coepimus. Alicubi in superioribus Lacubus Magnis, fortasse in naufragio iam conspecto atque controverso, fortasse alibi prorsus, Le Griffon adhuc desideratur. Vir, qui ex quercu, ferro, commercio ac territoriorum vindicationibus permanentiam efficere conatus est, celebrem nobis absentiam reliquit. Missionarius autem, qui munus suum peregrinationibus magna ex parte scapha factis exsecutus est, aliud vestigii genus reliquit: corpus alienis manibus identidem portatum sepulcrumque, ad quod reliquiae tandem redierunt. De nave adhuc disputatur; ossa domum redierunt.
Dabam die 25 Octobris anno 2026.
[1] Wisconsin Historical Society, Griffon (1679), WISCONSIN SHIPWRECKS, https://wisconsinshipwrecks.org/Vessel/Details/252 (novissime inspectum die 25 Octobris anno 2026); Great Lakes Exploration Group, Expedition: The Search for the Elusive Griffon, https://www.greatlakesexploration.com/expedition (novissime inspectum die 25 Octobris anno 2026).
[2] Wisconsin Historical Society, supra adnot. 1.
[3] National Park Service, Michigan: Father Marquette National Memorial, https://www.nps.gov/articles/marquette.htm (novissime inspectum die 25 Octobris anno 2026).
[4] Ibidem.
[5] Encyclopaedia Britannica, René-Robert Cavelier, Sieur de La Salle, https://www.britannica.com/biography/Rene-Robert-Cavelier-sieur-de-La-Salle (novissime inspectum die 25 Octobris anno 2026); National Park Service, supra adnot. 3.
[6] National Park Service, supra adnot. 3.
[7] Encyclopaedia Britannica, supra adnot. 5.
[8] St. Ignace Mission, National Historic Landmark documenta a National Park Service et monumenti historici documento compendiose relata; vide National Park Service, supra adnot. 3.
[9] Cedar Tree Institute, Fr. Jacques Marquette Reburial Completed (Die 1 Iulii anno 2022), https://cedartreeinstitute.org/2022/07/fr-jacques-marquette-reburial-completed/ (novissime inspectum die 25 Octobris anno 2026).
[10] Cedar Tree Institute, supra adnot. 9; National Park Service, supra adnot. 3.
[11] Texas Historical Commission, La Salle Archeology Projects, https://thc.texas.gov/learn/archeological-spotlight/la-salle-archeology-projects (novissime inspectum die 25 Octobris anno 2026).
[12] Ibidem; Bullock Texas State History Museum, Excavating and Conserving La Belle, https://www.thestoryoftexas.com/learn/la-belle-resources/excavating-and-conserving-la-belle/ (novissime inspectum die 25 Octobris anno 2026).
[13] Wisconsin Historical Society, supra adnot. 1.
[14] Cedar Tree Institute, supra adnot. 9.
Quod legi potest in formato PDF:
BENE FRUIMINI!!